viernes, 16 de enero de 2009

Comentario da obra por Calros Solla

¿Quen deu por desvaida a fermosura?, ¿quen se afana en murchar o arco da vella, o abrente, o solpor, o setestrelo?, quen enxerga apazugar o ánimo crebado no esgrevio xergón da fútema?. Malpocados, a beldade ainda campa, ainda reina nos recantos intocados, nos secretos paraisos dos poetas, na lenturosa ensoñación dos pintores, pegureiros da natureza indómita.

Só o artista, caste senlleira, sabe das vereas, dos peares, dos pasadoiros acochados, roteiros iniciáticos que conducen ó espírito perante o espello das esencias; quizais unha folla en branco, quizais un branco lenzo, quizais unha lene saba de neve encol dos picoutos da soidade...

E acordamos os ollos esgotados de mundo ao verde das ribeiras que recenden a troita e a fariña das moendas de outrora, tanxe o vento na folla de bridos e ameneiros, bea unha ovella, brada un boi, regalamos a vista cansa ao azul dos cantís e mar aberto -o salitre presentido axota o pestanexo- espeta o carrán coma lóstrego, larga o pano unha dorna.

Rebumbio de xente, pendello a pendello, a vida é romaxe, rabúñanos arestora a miraxe da augardente, leite pagán da alquitara; do caldo albariño, do caiño que risca a súa negra pouta no luar da cunca, goréntanos o molete, froito da seara triga, acabadiño de enfornar, amosando impúdico o miolo, ainda quente. ¿Que mellor leito para unha onza de polbo á feira?, ¿que mellor cameiro para unha sardiña de San Xoán?.

De socate, o rubir fricativo da fogatería asolaga os sentidos, cobra fatua, bulleiro de pólvora, cadoiro de estouros abouxantes, irrompen as gaitas no torreiro, andoriñas de fol, torna o gaiteiro da música, gado rebuldeiro, e acortíñao en pasarrúas, muiñeiras, alboradas... Gaiteiriños da Galiza, rexos mariscais do sentimento, rubio sangue e acibeche nas galas. Emerxe dos piagos da alma un aturuxo, pois cadora, cómpre tirarlle o testo á emoción que ferve, céibanse as pernas ao antollo do redobrantee, daquela, as polas do corazón estalícanse de corvos e amargura. Oxalá foxe eterno este intre.

Eis o universo do mestre Sutil. Os seus corpos celestes ordénanse coma mazás maduras na herbeira, á roda da mazanceira abaloirada pola airexa do agosto. Arte pura, límpida, reconfortante, pintura exenta dos adobíos da falsa modernidade, pintura intemporal, eterna, á contrafio das modas. testemuño dunha beleza pretérita ou ameazada, valioso documento etnográfico. Cando a nosa isentidade se sublime no fumeiro da lembranza, a pintura de Sutil, frauta engaioladora, deitará no chan un fio de faragullas, chamaranos docemente, convidándonos a atravesar a tea por ver de achar no outro lado os vestixios de quen vimos sendo.

viernes, 2 de enero de 2009

Comentario de la obra de F. Sutil por Calros Solla

¿Quién dio por desvanecia la hermosura?, ¿quién se afana en marchitar el arco iris, el amanecer, el ocaso, el carro de estrellas?, ¿quién concibe sosegar el ánimo quebrado en el áspero jergón de la nube tóxica?, desdichados. La beldad aún campa, aún reina en los rincones intocados, en los secretos paraisos de los poetas, en la húmeda ensoñación de los pintores, pastores de la naturaleza indómita.
Solo el artista, casta singular, sabe de las veredas, de los vados, de los pasadizos escondidos, itinerarios inicáticos que conducen el espíritu en presencia del espejo de las esencias; quizás una hoja en blanco, quizás un blanco lienzo, quizás una tenue sábana de nieve sobre las cumbres de la soledad...
Y despertamos los ojos agotados de mundo al verde de las riberas que exhalan el aroma de la trucha y de la harina de las moliendas de otro tiempo. Tañe el viento la hoja de abedules y alisos, bala una oveja, muje un buey, abrimos los ojos cansados al azul de los acantilados y mar abierto -el salitre presentido estimula el pestañeo- se lanza en picado el charrán como relámpago, larga el trapo una dorna.
Algarabía de gente, puesto a puesto, la vida es romería, nos araña en este preciso instante el espejismo del aguardiente, leche pagana del alambique; del caldo albariño, del caiño que raya su negra garra en la luna de la taza. Deseamos ávidamente el pan, fruto del trigal, recién ahornado, exhibiendo impúdico la miga, aún caliente, ¿que mejor lecho para una onza de pulpo á feira?, ¿que mejor cama para una sardina de San Xoán?.
De pronto, el ascender fricativo de la pirotecnia inunda los sentidos, serpiente fugaz, manatial de pólvora, cascada de estallidos ensordecedores, irrumpen las gaitas en el campo de la fiesta, golondrinas de aliento, cuida el gaitero de la música, ganado inquieto, y lo confina en pasarrúas, muiñeiras, alboradas...Gaiteiros da Galiza, vigorosos mariscales del sentimiento, rojo sangre y azabache el las galas, emerge de las profundidades del alma un aturuxo, pues a cada poco, conviene retirarle la tapa a la emoción que hierve, se liberan las piernas al antojo del redoblante y, entonces, las ramas del corazón se desperezan de cuervos y amargura, ojalá fuese eterno este instante.
He aquí el universo del maestro Sutil, sus cuerpos celestes se ordenan como pomas maduras en el hierbal, alrrededor del manzano mecido por la brisa de agosto, arte puro, claro, reconfortante. Pintura exenta de los adornos de la falsa modernidad, pintura itemporal, eterna, a contracorriente de las modas, testimonio de una belleza pretérita y amenazada, valioso documento etnográfico. Cuando nuestra identidad se sublime en la humedad del recuerdo, la pintura de Sutil, flauta cautivadora, abandonará en el suelo un hilo de migajas, nos llamará dulcemente, invitándonos a atravesar la tela para intentar encontrar en el otro lado los vestigios de quién venimos siendo.